Televizyon dizileri uzun bölümleri ve geniş ekran için hazırlanan sinematografileriyle varlığını sürdürürken, telefon ekranına göre tasarlanan yeni bir anlatı biçimi hızla yaygınlaşıyor: dikey diziler. Genellikle 9:16 formatında çekilen bu yapımlar, bir veya birkaç dakikalık bölümlerden oluşuyor. Hikâyeler hızlı ilerliyor, karakterler ilk bölümlerde tanıtılıyor ve neredeyse her bölüm izleyiciyi bir sonrakine taşıyacak sürprizle bitiyor.
TikTok, Instagram Reels ve YouTube Shorts gibi mecralar, kullanıcıları telefonu dikey tutarak kısa videolar izlemeye alıştırdı. Dikey diziler ise bu alışkanlığı bağımsız videolardan devamlılığı bulunan hikâyelere taşıyor. İzleyici otobüste, öğle arasında veya birini beklerken birkaç bölüm izleyebiliyor. Böylece dizi izlemek için belirli bir yayın saatini beklemek veya ekran karşısında uzun süre geçirmek gerekmiyor.
Bu alandaki en bilinen örneklerden ReelShort, telefon üzerinden izlenebilen yaklaşık bir dakikalık bölümler sunuyor. DramaBox da kısa ve birbirini takip eden dramatik hikâyeleri benzer bir modelle izleyiciye ulaştırıyor. Bu platformlarda özellikle yasak aşk, Aile sırrı, intikam, sınıf farkı, mafya ve milyarder aşkı gibi kolay anlaşılabilen temalar öne çıkıyor. İlk bölümler çoğunlukla ücretsiz gösterilirken hikâyenin devamı reklam izleme, dijital jeton satın alma veya abonelik seçenekleriyle açılıyor. ReelShort ve DramaBox örnekleri, dikey dizilerin artık yalnızca sosyal medya denemesi değil, kendine ait platformları ve gelir modeli bulunan bir içerik alanına dönüştüğünü gösteriyor.
Türkiye bağlantılı yapımcıların da bu alana yönelmeye başlaması dikkat çekiyor. OGM Pictures’ın kurucusu Onur Güvenatam’ın Kelly Luegenbiehl ve Jon Koa ile kurduğu Shorties Studios; Los Angeles, Londra ve İstanbul merkezli olarak mobil öncelikli kısa dikey diziler geliştirmeyi hedefliyor. Stüdyonun projeleri yalnızca dijital platformlar için değil, sosyal medya ve reklam destekli markalı içerikler için de hazırlanacak. Bu girişim, Türkiye’nin geleneksel televizyon dizilerindeki uluslararası deneyiminin dikey formata da taşınabileceğine işaret ediyor.



